Gdzie naprawdę kończy się Bydgoszcz? Na administracyjnej granicy, na obrzeżach, a może już tam, gdzie kończy się zainteresowanie jakością przestrzeni? Hasło „Na skraju” potraktujemy jako punkt wyjścia do rozmowy o mieście widzianym nie od strony centrum, lecz jego dawnych i dzisiejszych granic – przestrzennych i mentalnych. Przyjrzymy się też temu, co dzieje się na skraju działki. Czy wraz z linią własności kończy się odpowiedzialność architekta, projektanta i inwestora? Co z krajobrazem, wodą, zielenią, dostępem do światła i jakością powietrza, na które wpływa każda inwestycja?
Porozmawiamy również o współpracy architektów, urbanistów, projektantów krajobrazu, socjologów, psychologów i osób działających na rzecz miasta poza tymi dziedzinami. Każda z tych grup patrzy na miasto z innej strony, ale żadna nie rozwiąże samodzielnie wszystkich jego problemów. Jak łączyć ich wiedzę i wspólnie podejmować decyzje, zamiast przerzucać odpowiedzialność z jednej specjalności na drugą?
Informacje organizacyjne:
Kiedy? 9.10.2026 r. godz. 17.00-18.15
Gdzie? Sala Młyńska, I piętro w Młynach Rothera
Dla kogo? dla wszystkich zainteresowanych
Cena: bezpłatnie
Zapisy: wstęp wolny
Prowadząca:
Bogna Świątkowska – pomysłodawczyni, fundatorka i prezeska zarządu Fundacji Bęc Zmiana, z którą zrealizowała kilkadziesiąt projektów poświęconych przestrzeni publicznej, architekturze i projektowaniu, w tym badań potencjałów miejskiej przestrzeni społecznej. Inicjatorka i redaktorka naczelna czasopisma poświęconego kulturze współczesnej „Notes na 6 tygodni”. Wcześniej naczelna pierwszego polskiego popkulturalnego miesięcznika „Machina” (1998–2001), autorka licznych tekstów, wywiadów, programów radiowych i telewizyjnych poświęconych współczesnej kulturze popularnej. Stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2014). Członkini Społecznej Rady Kultury przy prezydencie m.st. Warszawy (2012-2015), Rady Architektury i Przestrzeni Publicznej m.st. Warszawy (2015-2018), a także Zespołu Eksperckiego ds. Kultury Lokalnej przy Narodowym Centrum Kultury (2015-2017). Członkini rad programowych instytucji kultury i sztuki: TRAFO Trafostacja Sztuki w Szczecinie, Rondo Sztuki Galeria ASP w Katowicach, Centrum Sztuki Galeria EL w Elblągu. Członkini Społecznej Rady Programu Publicznego przy Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Członkini Rady Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach. Absolwentka kierunku Zarządzanie i Przywództwo na Uniwersytecie SWPS w Warszawie. Mentorka w programie Mentors4Starters. Stała współpracowniczka Tygodnika Kulturalnego w TVP Kultura. W 2025 r. otrzymała przyznaną przez Ministrę Kultury i Dziedzictwa Narodowego odznakę honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej”, została odznaczona przez Stowarzyszenie Architektów Polskich medalem „Bene Merentibus” za zasługi dla polskiej architektury. W 2026 r. za wkład w popularyzację kultury współczesnej otrzymała Nagrodę Miasta Stołecznego Warszawy.
Goście:
prof. dr hab. Dariusz Markowski – jest pracownikiem naukowym Wydziału Sztuk Pięknych UMK w Toruniu, kierownikiem Katedry Konserwacji-Restauracji Sztuki Nowoczesnej i Współczesnej oraz Laboratorium Badań i Konserwacji Sztuki Nowoczesnej w Centrum Badań i Konserwacji Dziedzictwa Kulturowego. Jest autorem książek i ponad 90 artykułów w czasopismach krajowych i zagranicznych oraz szeregu prac konserwatorsko-restauratorskich, opinii konserwatorskich, projektów i programów konserwatorskich, analiz badawczych, ekspertyz autentyczności dzieł sztuki, badań techniki i technologii dzieł sztuki. Jest promotorem prac dyplomowych, magisterskich i doktorskich, recenzentem specjalistycznych artykułów konserwatorskich („Interdisciplinary Research on the Works of Art”, „International Journal of Young Conservators and Restorers of Works of Art”), pełnił również funkcję redaktora naukowego AUNC Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo (2010-2016). W dorobku konserwatorskim obok konserwacji polichromii ściennych, ołtarzy, w tym gotyckich, rzeźb polichromowanych ogromną większość stanowią obrazy sztalugowe z muzeów, kościołów i zbiorów prywatnych, zarówno w kraju, jak i za granicą, w tym prace tak wybitnych artystów jak: Tycjan, Guido Reni, Rubens, Jan Matejko, Jacek Malczewski, Olga Boznańska, Leon Wyczółkowski. Na uwagę zasługuje również konserwacja obrazów wielkoformatowych, w tym obrazów: Woły w zaprzęgu Jana Styki, będącego jednym z fragmentów Panoramy siedmiogrodzkiej; Klif Orłowski Mariana Mokwy czy dwustronnego obrazu wielkoformatowego Andrzeja Wróblewskiego Dworzec na Ziemiach Odzyskanych / Treść uczuciowa rewolucji z Muzeum Narodowego w Poznaniu (obraz eksponowany był na berlińskiej wystawie Obok. Polska – Niemcy. 1000 lat historii w sztuce na przełomie 2011 i 2012 roku). Szczególne miejsce w dorobku Prof. Markowskiego zajmują ekspertyzy i opinie konserwatorskie dotyczące autentyczności i wyceny dzieł sztuki, wykonywane dla osób prywatnych i instytucji państwowych (Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, sądów, prokuratury), jak również domów aukcyjnych. Zajmuje się również aspektem prawnym rynku sztuki i odpowiedzialnością ekspertów. Pełni funkcję biegłego sądowego w zakresie badań techniki, technologii i konserwacji dzieł sztuki, uczestnicząc w postępowaniach dotyczących autentyczności dzieł sztuki (m.in. odnalezionego obrazu Claude`a Monet Plaża w Pourville z Muzeum Narodowego w Poznaniu, czy odnalezionych zaginionych podczas II wojny światowej obrazów: pastelu Teodora Axentowicza „Kobieta w pawich piórach” z Zachęty i gotyckiego obrazu tablicowego „Męczeństwo św. Filipa” z Muzeum we Wrocławiu). Jako konserwator uczestniczy w licznych nadzorach prac konserwatorskich, jak również w pracach różnych organizacji i stowarzyszeń zajmujących się zagadnieniami ochrony dziedzictwa kulturowego. Jest m. in. członkiem honorowym Stowarzyszenia Henry`ego van de Velde w Polsce, członkiem sekcji architektoniczno-urbanistycznej Towarzystwa Miłośników Miasta Bydgoszczy, członkiem Wojewódzkiej Rady Ochrony Zabytków przy Lubuskim Wojewódzkim Konserwatorze Zabytków oraz członkiem Rady Muzeum Sopotu. Od roku 2011 jest założycielem i prezesem Oddziału Bydgoskiego Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków. Był członkiem Miejskiej Komisji Architektoniczno-Urbanistycznej w Bydgoszczy, Obywatelskiej Rady Kultury w Bydgoszczy i Przewodniczącym Rady Muzealnej Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy. Od 2014 r. jest przewodniczącym społecznej Rady ds. Estetyki Miasta przy Prezydencie Miasta Bydgoszczy, a od 2016 r. przewodniczącym Komisji Historii, Kultury i Sztuki Sopotu PAN. Jest rzeczoznawcą MKiDzN w zakresie konserwacji malarstwa i rzeźby polichromowanej oraz oceny i wyceny zabytków i dzieł sztuki. Był członkiem zespołu eksperckiego oceniającego wnioski w zakresie kultury Urzędu Miasta Bydgoszczy oraz zespołu eksperckiego oceny wniosków, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W latach 2018-2022 był członkiem Rady Narodowego Centrum Nauki. Prof. Markowski za osiągnięcia w dziedzinie naukowo-badawczej został uhonorowany wieloma nagrodami i odznaczeniami, m. in. złotą odznaką za opiekę nad zabytkami, medalem Komisji Edukacji Narodowej, medalem Zasłużony Kulturze „Gloria Artis”, wyróżnieniami Rektora UMK. Jest kolekcjonerem dzieł sztuki – zbiory eksponowane są w Zespole Pałacowo-parkowym w Ostromecku.
dr Artur Jerzy Filip – Specjalista w dziedzinie projektowania urbanistycznego i ochrony miejskiego dziedzictwa, badacz i praktyk międzysektorowego współzarządzania rozwojem przestrzeni publicznych wg modelu Lokalnych Gospodarzy: lokalnigospodarze.pl. Autor książki „Wielkie plany w rękach obywateli. Na koalicyjnym szlaku” (wyd. Bęc Zmiana, 2019), poświęconej amerykańskim oddolnym grupom partnerskim działającym na rzecz realizacji wielkoprzestrzennych projektów urbanistycznych. Studiował na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej oraz w Pratt Institute w Nowym Jorku. Stypendysta Polsko-Amerykańskiej Komisji Fulbrighta, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Miasta Stołecznego Warszawy. Adiunkt w Katedrze Urbanistyki i Gospodarki Przestrzennej Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej: pokój 202.
Błażej Bembnista – Bydgoszczanin z urodzenia i Fordoniak z wyboru, badacz miejskich historii i dziennikarz Metropolii Bydgoskiej. Kiedy nie siedzi w archiwach, kręci kilometry na rowerze albo po prostu idzie tam, gdzie kończą się utarte szlaki i zaczyna prawdziwa tkanka miasta. Autor książki „Jak powstawał Nowy Fordon”, w której udowodnił, że o peryferiach da się pisać z ogromną pasją i znawstwem. Na co dzień z bliska przygląda się bydgoskiej architekturze, urbanistyce i krajobrazowi – zawsze pytając o to, jak projektować przestrzeń, by po prostu dobrze się w niej żyło.
Dostępność:
– Wydarzenie odbywa się w sali, do której można dotrzeć przy użyciu windy.
– W punkcie informacyjnym dostępna jest pętla indukcyjna, karty komunikacji i usługa migam.pl.
– W punkcie informacyjnym możesz wypożyczyć wózek inwalidzki.
– W punkcie informacyjnym możesz wypożyczyć słuchawki wyciszające.
– Podczas wydarzenia będą występować głośne dźwięki.
– Wydarzenie odbywa się w zaciemnionej sali.
– W pobliżu znajduje się pokój wyciszenia.
– Sprawdź więcej informacji o dostępności Młynów, w tym o ułatwieniach i utrudnieniach dla osób z niepełnosprawnościami na stronie: https://mlynyrothera.pl/dostepnosc/